null

Obchody 77. rocznicy Powstania Warszawskiego na Żoliborzu

Drukuj otwiera się w nowej karcie

W sobotę, 31 lipca na Żoliborzu rozpoczęły się uroczystości związane z 77. rocznicą Powstania Warszawskiego. Złożeniem wieńców i hołdem przy pomniku Żołnierzy AK Obwód Żywiciel oraz pod tablicą żołnierzy IV Batalionu Oddziałów Wojskowych Pogotowia Powstańczego Socjalistów (OW PPS) im. Jarosława Dąbrowskiego uczczono pamięć poległych w walkach 1 sierpnia 1944 roku.

Walki w naszej dzielnicy zaczęły się 1 sierpnia na kilka godzin przed wybuchem zrywu w innych dzielnicach. Pomnik Żołnierzy AK Obwód „Żywiciel” jest jednym z najważniejszych żoliborskich miejsc pamięci o Powstaniu Warszawskim.

Uroczystości odbyły się z inicjatywy Stowarzyszenia Żołnierzy Armii Krajowej Żywiciel i Miłośników Ich Tradycji oraz Rady i Zarządu Dzielnicy Żoliborz m.st. Warszawy. W obchodach 77. rocznicy Powstania Warszawskiego, w obecności wojskowej asysty honorowej udział wzięli kombatanci, przedstawiciele władz państwowych i samorządowych oraz mieszkańcy.

Głos zabrał i przywitał wszystkich przybyłych Prezes Stowarzyszenia Żołnierzy Armii Krajowej „Żywiciel” i Miłośników Ich Tradycji - Wacław Gluth-Nowowiejski ps. „Wacek". Wśród wielu znamienitych gości hołd poległym oddali posłowie na Sejm RP: Aleksandra Gajewska, Joanna Fabisiak oraz Michał Szczerba, wiceprezydent m.st. Warszawy Renata Kaznowska, radni m. st. Warszawy oraz Rada i Zarząd Dzielnicy Żoliborz m.st. Warszawy.

Po uroczystości przed pomnikiem Żołnierzy „Żywiciela", delegacje przeszły na ul. Suzina, gdzie upamiętniono żołnierzy IV Batalionu Oddziałów Wojskowych Pogotowia Powstańczego Socjalistów im. Jarosława Dąbrowskiego, którzy polegli w pierwszym boju powstania na Żoliborzu 1 sierpnia 1944.

1 sierpnia 1944 roku ok. godz. 14:00 na ul. Krasińskiego żołnierze Armii Krajowej, którzy przenosili broń na miejsce koncentracji jednego z oddziałów, natknęli się na niemiecki patrol. Rozpoczęła się strzelanina. Niemcy ściągnęli posiłki ze Śródmieścia, a do walk przyłączyły się kolejne powstańcze oddziały. Przez cały okres powstania Żoliborz - odcięty od Śródmieścia przez siły niemieckie – utworzył powstańcze państwo. Organizowały się tutaj niespotykane w innych dzielnicach Warszawy władze samorządowe i partie polityczne. Kiedy padało Stare Miasto, na Żoliborzu wychodziła prasa, nie tylko powstańcza, ale także dziecięca! Ten okres przez wielu mieszkańców dzielnicy zgodnie nazywany był czasem Republiki Żoliborskiej.

Powstanie warszawskie zakończyło się na Żoliborzu 30 września. AK Obwód „Żywiciel" mimo ran nie chciał poddawać dzielnicy, podporządkował się jednak rozkazom dowódcy powstania gen. Tadeusza Komorowskiego „Bora". Do niewoli poszło ok. 1500 żoliborskich żołnierzy. Po wojnie płk Mieczysław Niedzielski „Żywiciel" trafił do USA. Zmarł 18 maja 1980 roku w Chicago w wieku 83 lat. Jego prochy sprowadzono do Polski we wrześniu 1992 roku i złożono na Powązkach Wojskowych w kwaterze powstańczej (A 28, rząd 14, grób 1) gdzie spoczywają jego żołnierze.